A janë EV-të të varura nga energjia e pastër?
Sa më i pastër të jetë rrjeti elektrik, aq më të mëdha janë përfitimet. Por edhe me mix aktual, EV-të kanë avantazh të qartë ndaj automjeteve fosile.
Analizë e plote mbi emisionet gjatë përdorimit, prodhimit të baterive dhe riciklimin për të kuptuar vërtet ndikimin ekologjik të EV-ve.
Shtimi i EV-ve ka nxitur debate: a janë vërtet të gjelbra apo thjesht zhvendosin emisionet në fabrikë? Për t’u përgjigjur duhet të analizojmë ciklin e plotë të jetës së automjetit.
EV-të nuk prodhojnë gazra të dëmshëm gjatë drejtimit. Në qytetet shqiptare kjo nënkupton ulje të ndjeshme të NOx dhe PM2.5. Duke përdorur energji nga rrjeti, emetimet neto varen nga burimet e energjisë.
Edhe kur energjia vjen nga mix-i aktual (hidro dhe fosile), një EV emeton 50–60 % më pak CO2 për kilometër krahasuar me një makinë me naftë.
Prodhimi i baterive kërkon energji të konsiderueshme dhe materiale të rralla. Megjithatë, studimet e BE-së tregojnë se EV-të kompensojnë këtë “borxh karbonik” brenda 20–30 mijë kilometrash.
Fabrikat e reja po përdorin energji të rinovueshme dhe cikle të mbyllura riciklimi për të ulur ndikimin.
Shqipëria mbështetet kryesisht në hidrocentrale, që do të thotë se rryma është relativisht e pastër. Investimet në fotovoltaikë dhe erë do të rrisin akoma më shumë përfitimet e EV-ve në vitet e ardhshme.
Kompani evropiane si Li-Cycle dhe Northvolt riciklojnë mbi 90 % të materialeve kritike. Bateritë me kapacitet të ulur ripërdoren në magazinimin e energjisë për rrjetin ose për instalime diellore.
Në Shqipëri, importuesit po bashkëpunojnë me kompani rajonale për të menaxhuar bateritë e dala nga përdorimi, duke siguruar një cikël të qëndrueshëm.
Sa më i pastër të jetë rrjeti elektrik, aq më të mëdha janë përfitimet. Por edhe me mix aktual, EV-të kanë avantazh të qartë ndaj automjeteve fosile.
Shumë bateri përdoren në sisteme të ruajtjes së energjisë. Përfundimisht riciklohen për të rikthyer litiumin, niklin dhe kobaltin në prodhim të ri.